Gospodarka Polski

mapa-polskiPodstawowym problemem niepodległego państwa było rozwiązanie problemów gospodarczych: w kraju szalała hiperinflacja (ponad 600% w 1990 roku), ogromne zadłużenie zagraniczne nie pozwalało na inwestycje. Sytuację utrudniały dodatkowo takie czynniki, jak ukryte bezrobocie, przestarzały i nieefektywny przemysł, zacofane rolnictwo. Postępująca dekapitalizacja gospodarki, brak zewnętrznego kredytowania oraz paraliż instytucji państwowych doprowadziły do deficytu budżetowego sięgającego 12%  PKB. Zadłużenie zagraniczne na koniec roku przekroczyło 40 mld USD.

Pozbawione zabezpieczenia finansowego wprowadzenie pełnej liberalizacji rynku żywnościowego doprowadziło do galopującej hiperinflacji. Jej wskaźnik na koniec 1989 roku osiągnął 340 proc., przy średniej stopie dla pięciu ostatnich miesięcy w wysokości 1000 % !!! Ceny w ciągu roku wzrosły o 640%– przy ujemnej realnej stopie procentowej. Polska zdecydowała się na wprowadzenie tzw. planu Balcerowicza, autorstwa ówczesnego ministra finansów, który zakładał liberalizację cen wewnętrznych, wzrost importu, zaostrzenie kontroli płac i polityki finansowej wobec przedsiębiorstw, wprowadzenie stopy procentowej wyższej od inflacji, ustabilizowanie kursu dolara i wprowadzenie jego wymienialności. W efekcie gospodarka polska ustabilizowała się i otworzyła na świat. Zreformowano system bankowy i politykę pieniężno-kredytową.

Utworzono w Polsce rynek kapitałowy i rynek pracy. Ogromne znaczenie wśród reform systemowych miały zapoczątkowane przekształcenia własnościowe, usamodzielnienie przedsiębiorstw i pobudzenie wewnętrznej konkurencji. Polityka prywatyzowania majątku państwowego, wprowadzania zasad wolnorynkowych i radykalne zmniejszanie deficytu budżetowego zaczęło przynosić efekty. W 1992 roku inflacja spadła do 43%, a w kolejnych latach osiągnęła wartość jednocyfrową (pod koniec 2001 spadła poniżej 4 %). Sukcesy gospodarcze kolejnych rządów skłoniły wierzycieli do redukcji polskiego zadłużenia o 50% , a firmy zachodnie – do inwestowania w Polsce.

W 1991 roku ruszyła w Warszawie Giełda Papierów Wartościowych. Kapitalizacja przedsiębiorstw notowanych na warszawskim parkiecie jest obecnie większa od wszystkich innych giełd w Europie Środkowej razem wziętych, włącznie z giełdą w Wiedniu. Konsekwentne działania wszystkich kolejnych polskich rządów sprawiły, że w dość krótkim okresie czasu polska gospodarka stała się jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się w Europie.

Warstwa-7Warstwa-6

Polska jest czempionem transformacji wśród państw byłego bloku wschodniego oraz liderem dynamiki gospodarczej w Unii Europejskiej, zarówno przed kryzysem lat 2008-2012 jak również w trakcie jego trwania !!!

PKB 1989 – 2012

Łączny przyrostu PKB za okres od roku 1989 do 2012 (  w cenach stałych ) wyniósł w Polsce 121 %. Jest to rezultat wysoko wyprzedzający wszystkie pokomunistyczne kraje Europy Centralnej i Wschodniej. Drugie miejsce zajmuje Słowacja, gdzie PKB wzrósł o 71 %. Trzecie Estonia ze wzrostem 47% , następne Czechy ze wzrostem na poziomie 41% i Węgry 29%. Ten znacznie szybszy bieg Polski do dobrobytu państw Europy Zachodniej oczywiście przyczynił się do wydatnego zmniejszenia dystansu, jaki w roku 1989 dzielił Polskę od bogatszych  Czech, Węgier i Słowacji.

W 2012 roku Polska prześcignęła Węgry będąc w roku 1989 o przeszło 50% biedniejszym krajem w dochodzie na jednego mieszkańca. W 1989 roku Polska była na porównywalnym poziomie rozwoju jak Ukraina, obecnie natomiast jest państwem 4 x bogatszym.

PKB 2008-2012

Gospodarka Unii Europejskiej w latach 2009-2012 skurczyła się o 1,5% ( gospodarka Czech o 0,6 % a Węgier o 5,2% ) Gospodarka Estonii, po wielkim załamaniu w roku 2009, odzyskała wzrost i pozostała na niezmiennym poziomie. Polski gospodarka w tym czasie urosła o 12,4 %. PKB na głowę mieszkańca w 2012 roku, 1989=100, PPP

Warstwa-8

W latach 1995-2012 Polska gospodarka w dynamice rozwoju pobiła wszystkie azjatyckie „tygrysy”, kraje BRICS (Rosja, Brazylia, RPA) i największe gospodarki wśród rynków wschodzących (Meksyk, Malezja, Chile czy Turcja). Polskie PKB na głowę uwzględniające siłę nabywczą potroiło się z $7,300 w 1995 roku do $21,000 w 2012. Dzięki tak dużemu wzrostowi niedawno Bank Światowy i OECD zmieniły klasyfikację Polski z kraju o średnim dochodzie na kraj o wysokim dochodzie, plasując wśród najbardziej rozwiniętych gospodarek świata.

Polakom żyje się coraz lepiej

W tym samym czasie udało się Polakom również podnieść jakość życia  i poziom zadowolenia, m.in., dzięki otwartym granicom, rosnącym dochodom i internetowi, który pozwolił społeczeństwu uczestniczyć w globalnym postępie technologicznym, w kulturze i nauce. Jakość życia, odzwierciedlona np. w rankingu OECD „Better Life Index” na podstawie pomiaru m.in. jakości środowiska, poziomu przestępczości, jakości edukacji czy zdrowia, jest nawet wyższa niż wskazuje to poziom dochodu: wśród 34 krajów OECD Polska jest na 24 miejscu zadowolenia z poziomu życia.

Wiek XXI – złoty wiek Polskiego rozwoju

Długoterminowe prognozy Komisji Europejskiej, OECD, PWC i banku Goldman Sachs sugerują, że co najmniej jeszcze przez około 20 lat Polska będzie rosła szybciej niż Zachód.

Dzięki temu, do 2030 roku osiągnie dochód na głowę na poziomie 85-95% dochodu w UE-15.

Do 2030 roku PKB Polski z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej wzrośnie z 813 mld USD do 1415 mld USD.

Raport PwC publikowany od 2006 roku po raz pierwszy objął Polskę, która jako wiodący kraj Unii Europejskiej w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, znalazła się na liście 20 najsilniejszych gospodarek świata, zajmując osiemnastą pozycję. W 2011 roku polskie PKB z uwzględnieniem siły nabywczej przewyższa produkt krajowy brutto Argentyny oraz Arabii Saudyjskiej. Według analiz PwC kraj będzie nadal się rozwijać i w 2030 roku polskie PKB  z uwzględnieniem siły nabywczej osiągnie poziom dzisiejszego produktu krajowego brutto takich znaczących gospodarek, jak Korea Południowa, czy Kanada.

Na początku procesu reform z 1990 roku polskie PKB na głowę mieszkańca według rynkowych kursów wymiany stanowiło jedynie 8 % niemieckiego, a uwzględniając parytet siły nabywczej 32 % .  Bieżące wskaźniki porównujące Polskę i Niemcy wynoszą odpowiednio 30 %  i 54 %.

madeinpoland

Aż 152,8 mld euro zapłacili w roku 2013 zagraniczni konsumenci za Polskie produkty. W porównaniu z rokiem 2012 sprzedaż za granicę wzrosła ogółem o 6,5%, a artykułów rolno-spożywczych aż o 11,5%

W 1989 r., kiedy waliła się gospodarka komunistyczna, Polski eksport na światowe rynki wynosił niecałe 9 mld dol., do czego dochodziły wpływy z eksportu do krajów komunistycznych, warte orientacyjnie 4–5 mld dol. Razem to było tylko 14 mld, przy czym w ciągu kolejnych 2 lat większość eksportu do krajów komunistycznych zniknęła. Pierwsza dekada transformacji nie była łatwa. Dzięki mozolnemu wysiłkowi udało się wprawdzie podwoić eksport do 32 mld dol. w 2000 r., ale przy znacznie szybszym wzroście importu. Ponieważ Polska importowała o połowę więcej, niż eksportowała, deficyt handlowy wyniósł aż 17 mld dol. – co odpowiadało ponad 10% krajowego PKB i groziło załamaniem kursu polskiej waluty. Kryzys w bilansie płatniczym udało się opanować, dzięki czemu w przeddzień akcesji do Unii w 2004 r. deficyt handlowy spadł do 7% PKB. Ale eksport w 2003 r. wynosił nadal jedynie 54 mld dol., co po przeliczeniu na głowę mieszkańca wciąż stawiało Polskę w ogonie Europy. W 2013 r. Polska sprzedała za granicę towary warte 203 mld dol. Stawia to Polskę na 26 miejscu wśród największych eksporterów świata.

USA i Niemcy eksportują 8 razy więcej od Polski, Francja 3 razy więcej, Hiszpania o połowę więcej. W 1990 r. eksport USA był aż 30 razy, a Francji 15 razy większy od polskiego. Austria, która wówczas eksportowała 4 razy więcej niż Polska, została daleko w tyle ze sprzedażą swoich towarów na rynki zagraniczne, tak jak większość krajów europejskich. Jeszcze przed 10 laty eksport liczony na mieszkańca Niemiec, lidera światowego eksportu, był ponad sześciokrotnie większy od Polskiego. W roku 2013 – już tylko trzykrotnie. Polska odnotowuje systematycznie rosnącą nadwyżkę w handlu z krajami wysoko rozwiniętymi (w 2012 roku – 30 mld dol. – najwięcej z Wielką Brytanią i Niemcami) Zmieniła się też struktura eksportu. W 1989 r. decydujące znaczenie miały w nim surowce i półprodukty (największym hitem eksportowym był węgiel).

Dziś w polskim eksporcie dominują towary przemysłowe, a największym eksporterem jest przemysł motoryzacyjny. Od 1989 roku wydajność pracy w polskim przemyśle zwiększyła się pięciokrotnie, czyli rosła po 7 % rocznie. Nowoczesny polski przemysł powstał głównie dzięki aktywności międzynarodowych koncernów, budujących w Polsce swoje nowe fabryki lub modernizujących sprywatyzowane zakłady. Łączna wartość bezpośrednich inwestycji w Polsce przekroczyła 250 mld dol. Ekspansję na rynki zagraniczne rozpoczęły również firmy z kapitałem polskim  ( udział firm małych i średnich w eksporcie jest podobny jak Niemczech ), dla których prawie 38 mln rynek polskich konsumentów stał się za mały. Polskie fabryki produkują najwięcej w Europie lub są w czołówce produkcji:

  • Telewizorów i sprzętu RTV
  • Pralek, lodówek i sprzętu AGD
  • Autobusów i tramwajów
  • Podzespołów samochodowych
  • Stolarki okiennej i drzwiowej
  • Jachtów  i śmigłowców

Polska jest również liderem w produkcji art. spożywczych, których wartość eksportu zbliża się do 20 mld euro rocznie. Polska gospodarka ma niezwykle silne fundamenty stałego i zrównoważonego rozwoju. Dochód narodowy wypracowywany jest zarówno przez szybko rozwijający się przemysł, jak również branżę rolniczą i turystyczną oraz usługi biznesowe, które każde z osobna wypracowują nadwyżki i odnotowują dynamiczny wzrost sprzedaży każdego roku, co powoduje, że spowolnienie w jakimś segmencie gospodarki nie stanowi zagrożenia dla wzrostu PKB, nawet w czasie ciężkiego kryzysu, jaki dotknął gospodarkę światową w latach 2008-2012 Dodatkowym elementem bezpieczeństwa dla gospodarki jest  prawie 40 mln konsumentów na rynku wewnętrznym oraz bezpieczny i stabilny system bankowy na czele z Narodowym Bankiem Polskim posiadającym sto kilkadziesiąt miliardów dolarów rezerw walutowych.